http://wordpress.cinemapp.com/wp-content/uploads/2019/10/chernobyl.jpeg

Chernobyl: gruwelijk intens

Intens. Zenuwslopend. Ongenadig. Broeierig. Verstikkend. Huiveringwekkend. Macaber. Alarmerend. Heftig. Zorgwekkend. Herkenbaar. Het zijn maar enkele termen die door ons hoofd spoken als we terugblikken op de tv-verrassing van 2019: HBO’s Chernobyl.

HBO zat na het laatste seizoen van Game of Thrones met een stevige kater. Het slot van de fantasyreeks was wel een immens kijkcijfersucces, maar de collectieve teleurstelling met de laatste zes afleveringen was groot. Maar plots was Chernobyl daar. Wat op het eerste gezicht leek op een stoffige navertelling van de kernramp in Chernobyl in 1986, bleek een indrukwekkende vijfdelige thriller die zowel critici als publiek met verstomming sloeg. HBO had plots een bliksemafleider ter beschikking om de teleurstelling van Game of Thrones te camoufleren. 

Met de miniserie Chernobyl leverde HBO geen doordeweeks en ontspannend entertainment af. Al vanaf aflevering één is het duidelijk dat bedenker en scenarist Craig Mazin de waargebeurde ontploffing van een Oekraïense kerncentrale en de nasleep in al zijn grauwe en franjeloze glorie wil weergeven. Gedurende vijf afleveringen hakt zijn pen in op het menselijke leed dat bij de ramp kwam kijken, de politieke en levensgevaarlijke  machtsspelletjes van de Sovjets, de hypocrisie van politieke systemen en de nalatigheid van de mens. Dit is niet zomaar een historisch portret, maar een aanklacht tegen alle figuren die in 1986 mee verantwoordelijk waren voor de toenmalige tragedie.

Regisseur Johan Renck is de man die Mazins aanklacht in vijf afleveringen giet die zowel ondragelijk zenuwslopend als drukkend somber zijn. De nacht van de ontploffing en de opkuis die er op volgt, injecteert Renck met een straffe spanningsboog. Dat jij je bewust bent van het gevaar dat er dreigt, maar veel personages niet, is een handig middel om je op het puntje van je zetel te doen dansen van nervositeit. Denk daar nog het troosteloze kleurenpalet bij dat Renck toepast, en je krijgt tv-momenten die genadeloos je zenuwstelsel slopen.

Maar naast de intensiteit is er ook plaats voor menselijkheid. Die biedt de serie in de vorm van een ijzersterke Jessie Buckley (die een vrouw speelt die haar man ziet sterven aan stralingsziekte), een jonge soldaat die in het rampgebied dieren moet afknallen, mensen die hun woonplaats moeten verlaten en wetenschappers die vechten voor de waarheid.

Het is uiteindelijk die waarheid die als een schaduw over de reeks hangt. Mazin wil duidelijk maken hoe frivool de waarheid kan zijn, zeker in de handen van beleidsmakers, malafide regimes en egocentrische politici. Net als Valery Legasov (Jared Harris) moeten we waken over feiten en moeten we ervoor zorgen dat we handelen naar wat waar is en ons niet laten manipuleren door leugens en sprookjes. Een boodschap die niet misplaatst is in deze tijden.

Chernobyl was een passieproject van Mazin en dat merk je aan elke seconde. Elk detail lijkt op zijn plaats, de personages zijn met zorg en toewijding uitgewerkt, de tragedie van toen wordt met respect benaderd en zij die zich hebben ingezet om aan de wereld duidelijk te maken wat er echt is gebeurd in 1986 worden door Mazin neergezet als noodlottige helden. 

Verwacht je niet aan een gemakkelijke brok tv. Maar dat maakt het nu net een van de beste series van 2019. Een reeks die je weigert los te laten en je bombardeert met vakmanschap waar je nog dagen mee in je maag blijft zitten. Onnoemelijk straf!