http://wordpress.cinemapp.com/wp-content/uploads/2019/06/dark-phoenix.jpg

Filmscores zijn koning! Of toch niet?

Is X-Men: Dark Phoenix de slechtste film uit de X-Men-franchise? Als we de score van de comicverfilming op de online recensie-aggregator Rotten Tomatoes mogen geloven wel. En is Chernobyl de beste serie ooit? De IMDb-score van de vijfdelige minireeks zegt ‘ja’. Maar toch is het aangeraden om zulke scores met een enorme korrel zout te nemen.

Tijdens de ochtend van dinsdag 4 juni werd het internet overspoeld met uiterst negatieve reacties van filmcritici op het laatste avontuur van de X-Mannen en -Vrouwen. Was Hollywood erin geslaagd om een film af te leveren die nog slechter is dan X-Men Origins: Wolverine (2009)? De 22% op Rotten Tomatoes opperde van wel. Zo’n laag cijfer maakt van een film niet enkel een rotte tomaat, maar een volledige kist romatomaten die al dagen in de zon staat de stinken.

De RT-score dicteerde vliegensvlug de reputatie van de film. Spijtig, want Dark Phoenix is zeker niet het grootste gedrocht uit de franchise. X-Men Origins: Wolverine (2009), X-Men: Apocalypse (2016) en X-Men: The Last Stand (2006) zijn veruit slechter en hebben zowaar hogere scores op Rotten Tomatoes. Niet dat Dark Phoenix een filmparel is, maar het slijkbad waarin de blockbuster onmiddellijk werd gegooid, bleek na het bekijken van de film deels onterecht. De film is rommelig en gehaast, maar geen treinwrak zoals de hierboven vermelde X-Men-belevenissen.

De snelheid waarmee meningen worden verzameld en worden samengebald – zeker op vlak van blockbusters, waarvan de recensies meestal pas vanaf een specifiek moment mogen gepubliceerd worden – elimineert vaak elke vorm van nuance. Individuele meningen worden met een vingerknip opgeslorpt door één allesomvattend cijfer. Dat cijfer vormt al dan niet bewust al een soort van eerste indruk van een film, ook al heb je hem nog niet onder ogen gekregen. Wat zegt dat cijfer? Niets. Het zegt niets over het scenario, de kwaliteit van de effecten, de acteerprestaties, de muziek, het productiedesign, de montage of het camerawerk.

Meer dan sensatie en een symptoom van de moderne internetcultuur, waarin alles tot quotes en headlines wordt gedecimeerd, is zo’n RT-score meestal niet. Het cijfer zegt op zich ook niets over de recensies. Het enige dat het vertelt is dat 78 procent van de reviews negatief zijn. Hoe negatief? Geen idee. Sommige teksten zijn verwoestend, maar anderen zijn dan weer iets genuanceerder over waarom een film niet goed is. Om op zoek te gaan naar die nuance moet je de afzonderlijke recensies lezen. Maar ja, wie heeft daar nog tijd voor? Dan maar blindstaren op dat onnoemelijk lage cijfer. Vergt veel minder tijd.

Net als Dark Phoenix was ook de prestigieuze HBO-miniserie Chernobyl het slachtoffer van de cijferziekte. De dramareeks was met een score van 9,7 op IMDb namelijk plots de best beoordeelde serie ooit op de bekende filmwebsite. Iconische titels als The Sopranos, Breaking Bad en Band of Brothers moesten de nieuwkomer allemaal voorlaten. Voor vele nieuwsmedia leverde deze internetgebeurtenis leuke koppen op. Velen vonden het zelfs niet nodig om IMDb te vermelden. Chernobyl is de beste serie ooit. Punt.

Maar ook dat benader je best met een kritisch oog. Is Chernobyl een straffe reeks? Natuurlijk. De vijfdelige serie is zonder twijfel een van de sterkste dingen die we dit jaar te zien zullen krijgen. Een meesterlijke navertelling van een tragische, historische ramp. Maar dan nog moeten we oppassen om met hyperbolen te smijten op basis van een score op een populaire website.

Eerst en vooral zijn IMDb-scores niet gebaseerd op professionele recensies, maar worden ze berekend op basis van de ratings die gebruikers aan een titel geven. Dat op zich is al een gegeven dat het verdient om in twijfel getrokken te worden. Denk maar terug aan Moonlight, dat het slachtoffer was van racistische trolls die de IMDb-score van de film enkele jaren geleden bewust en via doelgerichte aanvallen laag probeerden te houden. Ja, Chernobyl heeft momenteel een immense score, maar wat als enkele Russische internethelden beslissen om daar een einde aan te maken? Dan zijn de recente headlines niets meer waard.

Moraal van het verhaal: spring niet als een wilde hond op scores van filmwebsites of reviewaggregators. Benader ze met enige terughoudendheid. Houd in het achterhoofd dat ze onderhevig zijn aan bepaalde wiskundige formules, specifieke regels en nog een aantal andere fenomenen die een score al dan niet een bepaalde richting uitsturen.

Ons advies: ga liever op zoek naar een of meerdere filmrecensenten wiens schrijfstijl je leuk vindt of met wie je het vaak eens bent en gebruik zijn of haar werk om te beslissen of je een film al dan niet wil of gaat bekijken. Dat zal je uiteindelijk meer voldoening schenken dan schreeuwerige scores waarvan de representativiteit twijfelachtig is.

En als je dan toch een online aggregator wil volgen, kies dan eerder voor Metacritic. Die website eigent aan elke aparte recensie een cijfer toe en berekent op basis van al die cijfers een gemiddelde. Ook geen feilloos systeem, maar het brengt wel resultaten voort die iets verfijnder zijn dan die van Rotten Tomatoes.

Maar volg en lees natuurlijk vooral wat je zelf wil.