http://wordpress.cinemapp.com/wp-content/uploads/2019/01/the-favourite-e1547398335648.jpg

Recensie The Favourite

Je denkt nu toch niet dat The Lobster- en The Killing of a Sacred Deer-weirdo Yorgos Lanthimos met een gortdroge geschiedenisles gaat afkomen? Met The Favourite behandelt hij het verleden als zijn persoonlijk speeltje om het witte doek twee uur lang te kleuren met een bitsige bitch fight aan het 18e eeuwse hof van Anna van Groot-Brittannië.

De film katapulteert ons naar het gezegende jaar 1708. Er woedt een oorlog tussen de Britten en de Fransen, maar de regerende koningin Anne heeft maar weinig aandacht voor het politieke tumult dat het conflict met zich meebrengt. Ze focust zich liever op excentrieke activiteiten en haar lichaam lijdt onder allerlei kwaaltjes. Ondertussen ontstaat er een giftige strijd om haar aandacht tussen haar rechterhand Sarah Churchill en diens jongere nichtje Abigail Hill. Een strijd die steeds meer uit de hand loopt.

Lanthimos focust zich volledig op de drie dames en laat het bredere historische kader voor wat het is. Het verleden op een accurate manier in beeld brengen? Ook daar heeft de Griek geen boodschap aan. Hij plukt de drie vrouwelijke pionnen uit de geschiedenisboeken zodat ze aan zijn sardonische driften kunnen voldoen. Het hof van Queen Anne is voor Lanthimos het perfecte decor voor een venijnige kostuumkomedie die de draak steekt met de toenmalige adel, hun extravagant gedrag en het wereldje waarin het zich allemaal afspeelt.

De cineast treedt op die manier toe tot een clubje filmauteurs die de geschiedenis vermengd hebben met hun eigen karakteristieken als filmmaker. Denk bijvoorbeeld aan Stanley Kubrick met Barry Lyndon of Sofia Coppola met Marie Antoinette. Maar ten opzichte van Kubrick en Coppola lijkt het wel of Lanthimos zich toch nog deels inhoudt. De absurditeit die zijn eerder werk typeert komt in The Favourite nooit tot volle ontplooiing. Het giftige spel tussen Anne, Sarah en Abigail knettert en is grappig, maar draagt nooit de vastberaden handtekening van de eigenzinnige filmmaker.

The Favourite is daarom hoofdzakelijk de film van de drie hoofdrolspelers: Olivia Colman, Rachel Weisz en Emma Stone. Vooral Colman eist de aandacht op als Anne, een zieke, kinderachtige, veeleisende vrouw die ook een tragisch kantje heeft. Colman slaagt erin om haar zowel op een groteske als menselijke manier neer te zetten. Weisz is op haar beurt een beredeneerde vrouw die niet met zich laat sollen en Stone past haar herkenbare speelsheid toe om Abigail een entertainend opportunisme mee te geven.

De mannen aan het hof van Anne kijken gedwee toe vanaf de zijlijn of zijn te druk bezig met absurde tijdverdrijven. De heren in dit verhaal verdwijnen bewust in de schaduwen van het machtsspel dat aan de gang is tussen de vrouwen. Anne, Sarah en Abigail hebben amper of geen tijd om aandacht te schenken aan het andere geslacht. Ze zijn simpelweg teveel op elkaar gefocust. En als ze dan toch een man toelaten in hun leven, wees dan maar zeker dat het onderdeel uitmaakt van een gewiekst plannetje.

Fun is de ideale term om de drie dames die de degens met elkaar kruisen te beschrijven. Je gniffelt je twee uur lang een ongeluk met de spielereien van de topactrices. Vooral omdat het overduidelijk is dat ze zich rot hebben geamuseerd op de set.

Wie dus sterk acteerwerk wil aanschouwen, wordt met The Favourite stevig verwend. Wie door Lanthimos uit het lood geslagen wil worden, zal mogelijk licht teleurgesteld zijn. Zijn eigenzinnige modus operandi is duidelijk zichtbaar in het camerawerk, de soms bevreemdende montagetrucjes, de strakke kaders en de vastberaden mise-en-scène, maar de onderkoelde waanzin waar we hem van kennen blijft hier wat schuchter onder het oppervlak. Gevolg: een Lanthimos die voor zijn doen toch maar wat gewoontjes aanvoelt.