http://wordpress.cinemapp.com/wp-content/uploads/2019/03/us-e1553021059838.jpg

Us: vakkundig horrortainment

Horror is al sinds jaar en dag een genre dat vaak ook relevante dingen te vertellen heeft over de menselijke natuur en de wereld waarin we leven. De Amerikaanse regisseur Jordan Peele bewees met Get Out dat hij die eigenschap van de huiverfilm volledig onder de knie heeft. Met opvolger Us gaat hij nog een stapje verder, wat opnieuw een creatieve en veelzeggende horrorbruisbal oplevert.

In Us mogen we mee op vakantie met een vierkoppig gezin – Adelaide (Lupita Nyong’o), Gabe (Winston Duke), Zora (Shahadi Wright Joseph) en Jason Wilson (Evan Alex) – dat wat ontspanning zoekt in en rond een badplaatsje. Van ontspanning komt er echter niet veel in huis, want wanneer de avond valt, worden ze plots geterroriseerd door een gezin dat verdacht veel op hen lijkt. Ze worden opgejaagd en in een bloederige overlevingsstrijd gedwongen die hen van de ene huiveringwekkende verrassing naar de andere katapulteert.

Horrorfans kunnen zich weer al huppelend naar hun dichtstbijzijnde bioscoopcomplex begeven, want net als met Get Out weet Peele je weer de stuipen op het lijf te jagen met trefzekere griezelmomenten. Van een pienter opgebouwde inbraakscène tot een zinderende finale in een mysterieus gebouw, je ziet en voelt dat de regisseur van dienst nog zelfverzekerder is geworden als filmmaker. Het gegriezel is zichtbaar virtuozer dan die in Get Out.

Maar Peele wil je geen zenuwinzinking bezorgen. Er is dan ook voldoende ruimte voor zijn typerend gevoel voor humor. De muziekkeuzes overvallen je met een knipoog, het geweld wordt vaak voorzien van luchtigheid en de manier waarop de familie Wilson omgaat met de bloedige chaos rond zich onttrekt vaak een oprechte gniffel aan je.

Het valt op dat het centrale gezin zich niet teveel laat intimideren door de moordzuchtige dubbelgangers die hen opjagen. Ze vinden opvallend snel – ook de kids – de moed om zich te verweren en om slimme manieren te vinden om de huiver tegen te gaan. Dit is niet de zoveelste horrorprent waarin zwarte personages als eerste of door dommigheid het onderspit delven. Peele erkent de overlevingsinstincten van zijn hoofdfiguren. Sterker nog: naarmate de film vordert, begin je je bewust te worden van de historische context die achter dat overlevingsinstinct schuilt. Overleven en doorzetten zijn eigenschappen die ingebakken zitten in het verleden van zwarte Amerikanen, iets dat de cineast maar al te goed beseft. De blanke personages zien het onheil amper komen in Us, want waarom zouden zij zich moeten voorbereiden op gevaar? Bij de Wilsons ligt dat anders. Bij hen gaat er onmiddellijk een belletje rinkelen om zich schrap te zetten voor wat komen gaat.

De Wilsons en hun dubbelgangers worden gespeeld door een voortreffelijke cast. Maar het is vooral Lupita Nyong’o die verbluft. Ze is niet enkel sterk als de beschermende mama Adelaide, maar ook als Red, de angstaanjagende tegenhanger van mama Wilson. Met een blik die door je ziel brandt, een stemgeluid dat je in recordtempo kippenvel bezorgt en een krampachtige lichaamstaal jaagt ze je eigenhandig de stuipen op het lijf.

De man die de topcast regisseerde wil entertainen, maar wil natuurlijk ook iets vertellen. Met Us komt Peele veel ambitieuzer uit de hoek dan met Get Out. En dat speelt niet altijd in het voordeel van zijn nieuwste prent. De cineast probeert ons via zijn scenario te confronteren met onze meest duistere impulsen, met de donkere geschiedenis van de Verenigde Staten en met de ongelijkheid die zit ingebakken in onze Westerse cultuur. Dat levert heel wat ambitieuze invalshoeken op, maar helaas worden ze niet zo overtuigend gebracht als in Get Out. Het gevolg is dat je als kijker een tikkeltje verward achterblijft, nog met enkele vragen speelt en wat op je honger zit tijdens de aftiteling.

Us is daarom meer geslaagd als inventief genre-uitstapje dan als maatschappijkritisch pamflet. Met Get Out had Peele een duidelijke focus op een vastomlijnd issue. Met Us neemt hij op dat vlak veel te veel hooi op zijn vork, waardoor hij onderweg toch een paar keer struikelt.

Maar kom, het is wel een verdomd plezant filmpje!